CİN AYNASI Bölümümüzün isim babalığını yapan değerli eleştirmen-yazar Nurullah Ataç'ı saygıyla anarak başlıyoruz. Sinemayı bu kadar güzel anlatan bir ismi keşfettiği için ona şükran borçluyuz. Bu yazısında Ataç, sinemanın dilimize 's' ile yerleşmesine hayıflanarak, "Kinema demeliydik. Cinema da hoş olurdu: cinli minli, ne güzel! Giderek belki "cin aynası" der çıkardık." diyordu, sinemanın ellinci yaşında. Biz de sinemayla tanışınca lambanın ciniyle karşılaşmış gibi olanların, düş alemiyle büyülenenlerin, hala büyünün etkisinden kurtulamayanların yazılarına yer vereceğiz bu bölümde. Cin Aynası, sinema nostaljisinin zaman zaman yer aldığı bir bölüm olacak. Sinema ve nostalji ayrılmaz bir ikili... 'İlk heyecan' aşamasını yüz yıl önce atlatan sinema, artık bu nostaljinin üzerinde anlam kazanıyor. İlk izlediğimizde gülüp geçtiğimiz Yeşilçam filmlerinin tüm eksikleri, hataları ve yabancı filmlerin kötü taklitleri olmaları, bugün nostaljik anlamda bir değer taşımalarını engellemiyor. Nostalji, artık tüm hileleri deşifre edilmiş yaşlı bir sihirbaz olan sinemanın büyüsünü sürdürmesine destek olan öğelerin en güçlülerinden birisi. Cin Aynası'nda yazarlarımızın, sinemacılarımızın ve sanatçılarımızın sinema ile ilişkilerini irdeledikleri yazı, deneme, anlatı, anı ve öykülere yer vereceğiz. Sinemanın hayatımızdaki yeri nedir? Düşlerin gerçekleştiği sınırlı bir kaçış zamanını mı yaşıyoruz karanlık salonlarda? Sinemaya gitmek, özellikle festival filmlerini izlemek çağdaş bir ritüel mi? Sinema bir sanat olarak hayatımıza anlam mı katıyor? Yoksa tüm anlamların içinin boşaldığı günümüzde sinema sadece bir katarsis aracı mı? Giderek daha kayıtsız hale gelen günümüz insanı, katılım istemeyen, en kolay izlenen bir gösteri olarak mı gidiyor sinemaya? Sinemanın verdiği zevk, voyeurizmin bir türü mü? Sinema bir sanat mı? Edebiyat, sinemaya nasıl bakıyor? Orhan Kemal'in romanlarında artiz olma düşünün peşine düşen kızlar vardır. Yusuf Atılgan'ın tüm romanlarında sinema salonlarına yüklenmiş çok fazla anlam ve alegori yer alır. Sinema salonları, kahramanlarının dış dünyaya kapalılığını ve yalnızlıklarını anlatmak için kullanılır. Aynı zamanda hem karanlığı hem de umut ışığını simgelerler. Murathan Mungan'ın "Tutkunun Veronica Voss'u" gibi öyküleri, sinemayla ilişkisini anlatan yazıları, festival seyircisi profilleri, usta edebiyatçılığının sinemadan da beslendiğini gösteren işaretler. Biz de bu sayımızda onun sinemanın büyüsü üstüne olağanüstü güzel bir şiirini "Yaz Sinemaları" kitabından aldık. CİN AYNASI, sinemayla her türden flörte tanıklık edecek. Amacımız, lambanın cini sinemayla ilişkimize bir ayna tutmak... PARÇALAR düşlerin park ettiği: açık hava sinemaları duvarları yıkılmış hayaller çıkarır karanlık salonlardan kış uykularını sokağın, karşı pencerelerin, gökyüzünün ortasında hayata yakın dururdu perdenin yalanları bundandı inandırıcılığı. yazları park sineması beyaz badanalı taşra gecelerinde localardan seyredilen fildişi hayatlar sırtımızda çocukluğun hırkaları yüreğimiz simli serinlik, avuçlarımız ayçekirdeği arka sırada samanyolu, çobanyıldızı, cenup ve kutup pembe balkonlarda otururlardı komşularıyla dünyanın en mutlu aileleri balkonları yazlık sinemaya bakanlardır sanırdım. Sanırdım balkonları gibidir hayatları ılık bir yaz hırkasının kundağa sardığı düşler, büyütürdü çocukluğun derin gözü mevsimlik mutlulukları onlarla birlikte hiç içeri girmedim. Bilmedim, bilemezdim: solgun takvimlerin gölgesinde uzun kışların oturma odaları... gece dönüşleri: geriye sarılmış bobinler bıçak gibi sızar çıplak ampul makinist odasından kararır gecenin, filmin, düşlerin ufukları çiğ ışıkta gerçeklik, dağılan kalabalıkta yarın: (taşranın ve gündüzlerin kavruk sokakları, akşamüzeri yıkanmış gezintiler, aynı gömlekten giyenlerin el ele ve yalnız kalabalıkları, pencerelerde solan sevgiler.) eve dönene kadar dağılır giderdi perdenin tutuşturduğu düşler yatakta yeniden toplayamadan uykunun uçurumları oysa orda filmlerle, balkonlar kapı komşulardı. Murathan Mungan Yaz Sinemaları, Metis Yayınları, 1992 İstanbul'daki ilk sinema gösterilerini izleyen Ercüment Ekrem Talu'nun çocukluk anısını EKİM sayısında okuyabilirsiniz