 |
 |
|
GEÇMİŞİ OLMAYAN ADAM
Casus Kim Olduğunu Unutursa ...
Casus romanlarının Hollywood film endüstrisi tarafından sıkça beyazperdeye aktarıldığı ilk günlerden bu yana yetmiş küsur
yıl geçti, ancak eskisi kadar sıklıkta olmasa da sektörün bu türe olan ilgisi günümüze kadar geldi.
Graham Greene, Dashiell Hammett, Eric Ambler gibi ünlü yazarların romanlarının film-noir türünde yapımlara uyarlanmasıyla
en popüler dönemini yaşayan casus filmleri zaman ilerledikçe film-noir janrından sıyrılıp diğer türlere yayıldı.
Nitekim Robert Ludlum'un romanı 'Bourne Identity' ilk kez televizyon filmi haline getirildiğinde aksiyon türünün
kalıplarına daha yakın bir duruş içerisindeydi. Kitapla aynı adı taşıyan bu film de temeli esas alındığında diğer
casus filmleriyle benzerlikler göstermekteydi. Başına gelenlerden dolayı diğer ajanlardan kaçmak zorunda kalan bir
casus ve kaçış boyunca ona eşlik eden cesur ve güzel bir kadın. Ve Ludlum'un romanı içinde bulunduğumuz yıl bazı
temel değişikliklerle sinemaya uyarlandı.
Matt Damon, Franka Potente, Brian Cox gibi ünlü oyuncuları da bünyesinde barındıran Geçmişi Olmayan Adam,
içinde bulunduğumuz Eylül ayında sinemalarımızı ziyaret edecek.
Jason Bourne (Matt Damon), en az önceden tanıdığımız ajanlar kadar soğukkanlı ve başarılı bir ajandır.
Ancak bu kimliğinin farkında olmayışı kendisini diğer ajanlardan farklı kılar. Üzerinde çalıştıkları işte başarısız
olunca diğer ajan arkadaşları Jason'ı ölüme terkeder. Akdeniz sahillerinden birinde karaya vuran Bourne, hafızasını
kaybetmiştir. Önce İtalyan balıkçıları onu hayata döndürecek, ardından da Marie (Franka Potente) adında bir çingene
Bourne'un geçmişini hatırlama sürecinde ona destek olacaktır. Fakat bu süre zarfında adeta Jason'ın "işini bitirmeye"
programlanmış olan devlet ajanları (Brian Cox, Chris Cooper) ikilinin peşini bırakmaz ve sonuç olarak izleyiciye
118 dakika boyunca birbirinden heyecanlı aksiyon sahneleri arka arkaya sunulur.
Her ne kadar konusu itibariyle casus türünün klişelerini bünyesinde barındırsa da, Geçmişi Olmayan Adam,
ana karakterinin hafızasını kaybedişi sonucu yaşadığı içsel çatışmayı zaman zaman ön plana taşıması bakımından
benzerlerinden farklılaşıyor. Nitekim Jason Bourne, olağanüstü gözlem yeteneğine sahip bir ajan olmasına rağmen bu
becerisinin farkında değildir. Bir odaya çok kısa bir süre göz attıktan sonra dahi hangi eşyanın nerede bulunduğunu
kolaylıkla hatırlayabilecek şekilde eğitim almıştır. Zamanla bu ve bunun gibi birçok sıradışı becerisini keşfedecek olan
Bourne, onları kullanarak hafıza kaybından önceki kimliğiyle ilgili tüm sorularına yanıt bulacaktır.
Ancak Bourne'un kimliğini keşfetme süreci, ensesinde nefeslerini hissettiği iki ajanla çok tempolu bir hal alır.
Filmin son saniyesine kadar koşuşturma devam eder ve bu sayede seyirci heran tetikte tutulur.
Aksiyon filmlerinin olmazsa olmazı arabayla son sürat takip de Geçmişi Olmayan Adam'da ihmal edilmemiş.
Yurtdışındaki eleştirilere bakılırsa film, mütevazi arabalar kullanılarak da başarılı bir takip sahnesi
çıkartılabileceğini ispatlıyor. Fakat gürültülü dövüş sahnelerinin olayları unutturacak derecede çok oluşu,
yakın zamanda sinemalarımıza konuk olan bir başka casus filmi Spy Game kadar detaylara önem vermeyişi gibi
eleştiriler de yok değil.
Geçmişi Olmayan Adam'ın duygusal boyutunun kararında tutulması şüphesiz filmin artılarından. Kitapta bir
ekonomist olarak tanıtılan Marie karakterine daha sıradışı bir hava çizilmek istendiğinden kendisi filmde
bir çingene olarak karşımıza çıkıyor. Marie rolünün altından düzgün İngilizcesiyle sıyrılan oyuncu ise, bu
filminde de en az Koş Lola Koş'taki (Run Lola Run ) kadar çok koşuşturan Alman aktris Franka Potente. Oynadığı
karakterin ikilemini başarılı bir biçimde yansıtan Matt Damon'ın da Potente ile kimyası uyuşmuşa benziyor.
Zira ikili, en ufak sekanslarda dahi izleyiciyi rahatsız etmeden aralarındaki elektriğin varlığından haberdar ediyor.
Zaman içinde casus filmlerine alışkanlık kazananlar ve hafıza kaybı temasına dair son zamanlarda yeterince
film seyrettim diyenler (bkz: Akıl Defteri, Majestic, Mulholland Çıkmazı), Geçmişi Olmayan Adam'a ilk bakışta
pek sıcak bakmayabilir. Ancak film, izleyicisine aşıladığı kinetik enerjiyle ve Damon'ın rolüne bağlılığıyla
seyredilmeyi hak ediyor.
Müjde Peker
Altyazı Aylık Sinema Dergisi'nin Eylül 2002 sayısının Vizyon bölümünden alınmıştır.
|
|
|
|
