PORTRE / MARTIN SCORSESE

ARAF, SOKAĞINA TAŞINDIYSA, GÜNAHLARIN NEDEN FİLMLERLE ÇIKMASIN?

Sinemasının koordinatları modern Amerikan sineması içinde yer alan, Sicilya göçmeni bir aileye mensup 1942 New York doğumlu Martin Scorsese, sinemaya ait yeni anlatım olanakları arayışından hiçbir zaman vazgeçmeyen ve klasik Hollywood sinemasının tür ve biçimleri üzerinde yenilikçi müdahaleler gerçekleştirmiş bir yönetmen olarak ün yapmıştır.

Kendi adıyla çağırılan sinemasal bir yetkinliğe erişmeden önce, New York Üniversitesi'nde sinema eğitimi gören Scorsese, üniversiteye girdiği 60'lı yılların hemen öncesinde, Amerikan sineması dışındaki sinemalarla pek tanışık değildir. Scorsese o yıllarda, Fransız Yeni Dalga'sının anlatımda biçim özelliklerine yaptığı vurgudan ve film üretiminde en önemli etmenin 'yaratıcı yönetmen' (auteur) olduğu fikrinden önemli ölçüde etkilenir.

Bir sanat olarak sinemaya ve onun özgül anlatım diline, özel bir hassasiyet geliştirmesinde okullu bir yönetmen olmasının da payı vardır. Çektiği kısa filmler (What A Nice Girl Like You Doing In A Place Like, 1963 - It's Not Just You, Murray!, 1964...) ile çeşitli ödüller alan Martin Scorsese, eğitimini tamamladıktan sonra kendi okulunda bir süre ders verir. Sektörün içinde istediği noktalarda iş bulamayınca, düşük bütçeli filmlerde kurguculuk göreviyle uzun mesailerde bulunur. İşlerinden biri, ham hali dokuz saat süren Medicine Ball Caravan (1971) adlı bir filmi kısaltmak olmuştur. Scorsese, Aşk ve Ölüm'de (Boxcar Bertha, 1972) ona yapımcılık da yapan Roger Corman'ın eli değmiş yönetmenlerden biridir. Bu açıdan, Corman'ın sinemasal anlatımındaki pratikliğinden nasibini almış olması da doğaldır.

Martin Scorsese sinemasını inşa eden temel kaynaklar; onun, dünyaya çizgileri belirli bir Katolik pencereden bakışı, New Yorkluluk duygusu, İtalyan-Amerikan olma bilinci, içinde büyüdüğü Manhattan'ın gangsterlere kaplı küçük İtalya bölgesinin şiddet dolu anıları ve yoğun sinema tutkusuyla oluşmuş görsel iç dünyasıdır. Başarısını, tüm bu kaynakları tek bir potada eritebilmesi, ortaya çıkan malzemeyi kurmacayla karışık bir estetik anlayış içerisinde seyircisine sunması ve onları kendi geçmişinin belgeselini izlettiği duygusuna iten kişiselleşmiş görsel bir form ile buluşturabilmesine borçludur.

...

Oğuzhan Ersümer


Altyazı Aylık Sinema Dergisi'nin Mart 2003 sayısının Vizyon Portre bölümünde yayımlanan yazının bir bölümüdür.

 
 

İstanbul Film Festivali'nde en merakla beklediğiniz yönetmen toplu gösterisi hangisi ?

 Yasujiro Ozu
 William Wyler
 Edward Yang
 Claude Chabrol
 Zeki Ökten