PSİKİYATRİ VE SİNEMA

Orijinal İsmi : Psychiatry and the Cinema
Yazarlar : Glen O. Gabbard-Krin Gabbard
Çeviri : Yusuf Eradam, Hasan Satılmışoğlu
Okuyanus Yayınları
592 sayfa / İstanbul - 2001

Okuyan Us Yayınevi sinemanın disiplinlerarası yönünü iyice ortaya çıkaran yeni bir kaynak kitap ekliyor kitaplığımıza. Psikiyatri ve Sinema'nın yazarları kardeş; Glen O. Gabbard psikiyatrinin içinde, kardeşi Krin Gabbard ise felsefe ile uğraşıyor. Farklı alanlardan gelen bakışlarını sinema üzerine odaklayarak iki geniş bölümden oluşan bu kaynağı çıkarmışlar ortaya. Öndeyişte " Psikiyatri var olmasaydı, sinema onu mutlaka icat etmek zorunda kalırdı" diyor Irving Schneider ve ekliyor " Sinema da, psikiyatri de insan düşüncesini, duygularını, davranışlarını ve hepsinden önemlisi, insan dürtülerini ortak nokta olarak alır." Kitabın ilk bölümünde sinemadaki psikiyatristin genel temsili inceleniyor; ikinci bölümde ise psikiyatrinin gözünden sinemaya bakılıyor. Sinemanın psikiyatriyi ve psikiyatristi kendi amaçları için biraz da melezleştirdiğini, alanın derinliğini bir yana bırakıp çeşitli stereotipler yaratarak psikiyatristi düğümleri çözmek, kahramanlarını açmak ve de izleyicinin kafasına iç rahatlatıcı neden sonuç ilişkileri yerleştirmek üzere kullandığını öne sürüyor yazarlar.

Hollywood'un yarattığı bu stereotiplerdeki değişimler toplumdaki değişimlerin bir aynası bir bakıma.. İkinci bölümde ise artık film okumalarının neredeyse vazgeçilmezi olan psikanalizin sinemaya bakışı anlatılıyor. 70li yıllarla birlikte Freudyen ve post Freudyen düşüncenin film okumalarına uygulanmasıyla devreye tabii ki Jacques Lacan giriyor. Yazarlara göre "Çağdaş film kuramlarındaki psikanalitik etkilerle ilgili yapılacak herhangi bir araştırma, Jacques Lacan'ın etkisiyle başlamalıdır"

Burada şunu da belirtmek gerek, psikiyatri kavramı bu kitapta geniş bir anlamla kullanılmış, "insan ruhu açılımlarına yönelmiş olan" anlamıyla. Yazarlar inceleme yaptıkları filmleri seçerken filmlerin popülerliğine değil kendi odaklandıkları alana uygun olup olmamasına dikkat etmişler.

Sonuçta ortaya çift bakışlı, iki bakışı da birbirini tamamlayan doyurucu bir kitap çıkmış. Çevirmenler de İngilizceden çevirdikleri kitabın diline özen göstermişler. Film araştırmalarında gündemi takip eden bu tip eserlerin yayınlanmasına devam edilmesini yürekten diliyoruz.


Ö.D.