SEKTÖRDE EĞİTİM ÇOK ÖNEMLİ Sinema Sektörü - Söyleşi Altyazı'nın bu sayısıyla yeni bir bölüme başlıyoruz. Bu bölümdeki amacımız sinema sektöründeki firmaları okurlarımıza tanıtabilmek. Bu çerçevede ilk bölümümüzde telesine, altyazı ve DVD-VCD üretimi gibi alanlarda verdiği hizmetlerle Türkiye'de sinema sektörü içinde en 'entegre' kurumlardan biri olan Sinemaj'ın genel müdürü Murat Akan'la şirketin yapısı, faaliyet alanları ve vizyonu üzerine söyleştik. Söyleşi: Yamaç Okur MURAT AKAN / SİNEMAJ GENEL MÜDÜRÜ 1982 yılında Ege Üniversitesi İktisat Fakültesi'nden mezun oldu. Yüksek lisansı Sussex Üniversitesi'nde işletme yönetimi alanında. 1986-1990 döneminde, profesyonel yönetici olarak, sektör ve pazar araştırmaları alanında çalıştı. 1991 yılında Cenajans Grey grubuna katılarak, 'direct marketing' alanında faaliyet gösteren Grey Direct'in genel müdürlük görevini 1997 yılına kadar yürüttü. Eylül 2001 tarihine kadar Genel Koordinatör Yardımcısı olarak Cen Ajans Grey'de görev yaptı. Eylül 2001'den beri sinema sektöründeki üç önemli firmanın (Fida Film, Sinefekt ve İmaj) ortaklığıyla kurulan Sinemaj'ın genel müdürlük görevini üstlenmekte. Sinemaj'ı kısaca tanıtabilir misiniz? Faaliyet alanı nedir? Sinemaj, 1997 yılında kendi sektörlerinde lokomotif görevini üstlenmiş olan İmaj TV, Sinefekt Post-Prodüksiyon Hizmetleri ve Fida Film tarafından kurulmuştur. Kurucu ortakların çalışma alanları ve altyapıları gözönüne alındığında, vermiş oldukları hizmetleri şöyle toplamak mümkündür: Post prodüksiyon,prodüksiyon, müzik prodüksiyonu,ekipman kiralama, laboratuar, görsel efektler, animasyon, reklam filmi dağıtımı, sinemalara yönelik iletişim etkinlikleri. Bu doğrultuda, mevcut altyapının daha güçlendirilmesi ve eğlence sektörüne yönlendirilmesi amacı ile bir araya gelinmiş ve tamamlayıcı olarak, telesine, altyazı, lojistik destek ve DVD/CD üretimi gibi alanlarda Sinemaj çatısı altında yatırımlar yapılmış ve zaman içinde, bu işlerle ilgili değişik hizmetler verilmeye başlanmıştır. Aslında bir eksikliği doldurmak için biraraya gelinmiş gibi.. Belirtmiş olduğum gibi, Sinemaj'ın kurucuları kendi alanlarında lokomotif görevini üstlenmiş ve bu doğrultuda birer misyonu olan kurumlardır. Her üç kurucu şirket, en az 25 yıllık bir tecrübeye sahiptir ve bu tecrübelerini, eğlence sektörüne yönelik üretimde entegrasyonu sağlama amacı ile bir araya getirmişlerdir. Zira, laboratuar hizmetlerinden post-prodüksiyonun her aşamasına, DVD üretiminden, altyazı servislerine ve lojistik hizmetlere varıncaya kadar, eğlence sektörünün gereksinimlerini karşılamak için, tamamlayıcı yatırımlar bu çatı altında toplanmış ve entegre hizmet verme anlayışı ile Sinemaj kurulmuştur. Bugün, Türkiye'de sinema sektöründe üretim dahil tüm bu hizmetleri aynı yapıda toplayan tek kurumdur. Sinemaj'ın en önemli hizmetlerinden biri telesine. Telesine nedir teknik anlamda? Telesine, resim karelerinin optik ortamdan (film) elektriksel/dijital ortama (video kaset) aktarılması işlemidir. Oldukça karmaşık olan bu işlem özel ve sofistike cihazlar ile tecrübeli bir operatör/colourist kadrosu gerektirmektedir. Bu aktarma işlemi sırasında renk ayarlamaları da yapıldığı için, telesine, post-prodüksiyonun önemli aşamalarından biridir. 1998 yılına kadar bütün bu hizmetler yurtdışından alınıyordu. 1998 yılında ilk sistemimizi kurarak hizmet vermeye başladık. Bu alanda Sinemaj tarafından yapılan yatırımın, gerek teknolojik düzeyi ve gerekse kapasitesi, Türkiye'de başka bir kuruluşta yoktur. Üç ayrı sistem odası ile hizmet verilmektedir. 2000 yılına kadar toplam film çekimlerinin yaklaşık %25'inin telesinesi yurtdışında yaptırılırken, 2001 yılında yaşanan krizin etkisiyle de bu oran %13 civarına düşmüştür. Teknik donanım düzeyi ve ekip olarak Avrupa ile aynı standartlarda olmamıza, fiyat avantajı sağlamamıza rağmen telesine hizmetlerinin yurtdışından alınmasının nedenini henüz anlamış değiliz.Aslında krizin,bu alandaki hizmetimizin tanıtımı açısından faydası olmuştur. Diğer taraftan, hizmetlerini Avrupa ülkelerinden alan Mısır, İsrail, Birleşik Arap Emirlikleri, Suudi Arabistan dahil olmak üzere Ortadoğu ve Arap ülkelerine yönelik son bir yıldır yapılan tanıtım, pazarlama çalışmaları sonucunda, bu alanda TV kanallarına, prodüksiyon ve post-prodüksiyon şirketlerine hizmet verilmeye başlanmıştır. Telesine dışında sizin en önemli faaliyet alanlarınızdan biri de altyazı... Warner Bros, UIP ve New Films'e, altyazı servisinin yanısıra lojistik olarak çeviri, depolama, kopya kontrol, altyazı kontrol, yıkama, dağıtım, toplama ve imha hizmetlerini vermekteyiz. Warner Bros ve dağıtımını yaptığı Colombia Pictures, Sony Film, Medyavizyon ile UIP ve dağıtımını üstlendiği Paramount Film, Universal Film, Dream Works, Film Pop'u da birlikte ele aldığımızda bu alanda da sektöre önemli bir desteğin buradan verildiğini söyleyebiliriz. İş akış sisteminin oturtulmasında, hizmet vermekte olduğumuz uluslararası şirketlerin önemli bir 'know-how' katkısı olmuştur. Bugün altyazı olanaklarında ve kapasitesinde Avrupa'da 2. sıradayız. En son lazer teknolojisine sahip altı makine ile günlük ortalama kapasitemiz 25-30 kopyadır. Sistemimiz bugün, bir bütün şeklinde -yani depolama ve dağıtım dahil olmak üzere- örnek olarak gösterilmektedir ve geçtiğimiz ay içinde, bir grup Japon yatırımcı kendi ülkelerinde bu alanda yapacakları yatırımla ilgili olarak ön araştırma yapmak için bizi ziyaret etmiştir. Bu ay içinde Hindistan'dan da ziyaretçilerimiz olacaktır. Zira altyazı ve depolama ile dağıtım çalışmaları bir bütün olarak ele alındığında, iş akışında birbirlerini tamamladıkları için efektif olmaktadır. Sinemaj'da nasıl bir film trafiği yaşanıyor? Yılda kaç filme altyazı yapılıyor? Sinemaj olarak yılda ortalama 60 filmin 3200- 3500 kopyasına ve 13.000 civarında fragmanına lazer altyazı yapmaktayız. Bu alanda verilen hizmetlerin yaklaşık %80'i bizim tarafımızdan karşılanmaktadır. Bir filmin altyazısı ne kadar zamanda yazılıyor? Bir günde bir makine 2 ile 8 kopyaya altyazı hazırlayabiliyor. Bu süre filmin uzunluğuna, yazıların büyüklüğüne, diyalogların yoğunluğuna göre değişebiliyor. Genel bir ortalama yaparsak, bir film 6 saat gibi sürede yazılıyor. Sinema sektöründe altyazı hizmetini sunan farklı firmalar mevcut. Sinemaj'ın bu alanda sektördeki konumundan bahsedebilir misiniz? Sinemaj'ı kuran ortaklar gibi Sinemaj da kendi alanında lokomotif rolünü üstleniyor. Dolayısıyla bu doğrultuda en yeni teknolojiyi kullanmak ve en iyi kaliteyi yapmak zorunda. Şu an kapasite ve kalite olarak lider konumdayız. Burada kapasite, özellikle zamanla ilgili aksilikler sözkonusu olduğunda hayati bir önem taşıyor. Vizyonu ilan edilmiş ve tanıtımı yapılmış bir filmi zamanında bitirip, teslim edemezseniz kaliteden bahsetmenin hiç anlamı yoktur. Bu, sonuçta tabii ki mevcut teknolojik düzeyle bağlantılıdır. Diğer taraftan lojistik hizmetlerin de aynı yapı içinde olması etkinliğimizi arttırmaktadır. Maliyetler konusunda bilgi verebilir misiniz? Gerek yatırım maliyetleri, gerekse lazer bakım ve işletme maliyetleri olarak pahalı bir sistem. Ayrıca son kullanıcı açısından verilen hizmeti, aynı teknolojiye sahip diğer ülkeler ile karşılaştırdığınızda, bizim %40-45 oranında daha ucuz olduğumuzu görürsünüz. Bizde genelde bu tür yatırımlara ve hizmetlere pek değer biçilmemektedir. Yazının devamını Altyazı Aylık Sinema Dergisi'nin NİSAN sayısında bulabilirsiniz.