ÖRÜMCEĞİN MASKESİ

Orijinal İsmi: Along Came A Spider
Yönetmen: David Brown, Joe Wizan
Yapımcı: Suzanne Todd, Jennifer Todd
Senaryo: Marc Moss (James Patterson'ın kitabından yola çıkarak)
Görüntü Yönetmeni: Matthew F. Leonetti
Kurgu: Neil Travis
Müzik: Jerry Goldsmith
Yapım Tasarımı: Ida Random
Oyuncular: Morgan Freeman (Alex Cross), Monica Potter (Gizli Servis Ajanı Jezzie Flannigan), Michael Wincott (Gary Soneji/Jonathan Mercuzio), Penelope Ann Miller (Elizabeth Rose), Michael Moriarty (Senatör Hank Rose), Dylan Baker (Özel Ajan Oliver 'Olive' McArthur), Mika Boorem (Megan Rose)
Ülke: ABD/Almanya
Yapım Yılı: 2001 Süre: 103 dk.
Dil: İngilizce Dağıtımcı: UIP

James Peterson'ın aynı adlı romanından, aslına pek de sadık kalınmayarak yapılmış bir uyarlama. Jeneriğinde, fragmanlarında, internetteki tanıtım sayfasında ve afişinde örümcek ağının bu kadar ısrarla vurgulanması, ister istemez izleyicinin filmin olay örgüsü üzerine kafa yormasına, dikkatini ilişkilerdeki ince detaylar veya olay akışı sırasındaki ayrıntılar üzerine yöneltmesine neden oluyor. Kanımca filmle ilgili yapılabilecek en büyük hata bu. Yansıttığı atmosfer, başarılı mekân kullanımları ve bunlara ek olarak oyuncu kadrosunun açıkça görülen kalitesi filmi kendi türünün kalburüstü bir örneği haline getirmeyi çoktan başarmış zaten. Fakat izleyici genel bir memnuniyetle yetinmeme, türlü detayları inceleme motivasyonuyla sinema salonuna girdiğinde işler biraz değişiyor. Aslında senaryoda dikkati çeken, göze takılan, "bu da böyle olur mu canım" dedirten fazlasıyla boşluk da mevcut; fakat bunlara takılıp takılmamak daha önce de belirttiğim gibi biraz da izleyicinin motivasyonuyla ilgili.
Yaklaşık bir yıl önce bir dava üzerine birlikte çalıştığı ortağının ölümünü engelleyemeyen polis müfettişi Alex Cross inzivaya çekilmiştir. Cross tüm vaktini maket gemiler yaparak geçirirken, Amerika'nın en önemli bürokratlarının çocuklarının devam ettiği bir okuldan senatörün 9 yaşındaki kızı, onu korumakla görevli gizli ajanların gözü önünde kaçırılır. Failin kendisine Cross'u rakip ilan etmesiyle, inziva dönemi Cross için mecburen sona erecektir. Cross, görgü tanığı ajan Jezzie'nin de yardımını kabul ederek bu davayı üzerine alır.
Cross, filmde Morgan Freeman tarafından oyuncunun kalitesine yakışır bir biçimde canlandırılmış. Cross karakterinin sakin yapısı ile Freeman'ın az hareket ve mimikle beslenen, daha çok gözleri konuşturan oyunculuk stili oldukça bağdaşmış. Cross girdiği ortamdaki herhangi bir şeye dokunmadan önce kapsamlı gözlem yapan, konuştuğu her insanın ruh derinliklerine sızmayı başaran, detayları yakalamaktaki ustalığını her fırsatta sergileyen yapısıyla abartıya kaçmaktan uzak, ayakları yere basan karizmatik bir karakter. Cross karakterinin bu kadar başarılı ve detaylı yansıtılmış olması izleyiciye onun sezgilerine güvenmekten başka şans tanımıyor. Öte yandan, sezgileri bu derece güçlü Cross'un, filmin özellikle ikinci yarısında baskınlığını arttıran girift ilişkilere dair seyirciden daha önce fikir yürütememesi de kanımca karakterin yansıtılış şekli ile çelişkili. Bu seçim çok açık ki hikâyenin tansiyonunun belli bir süre yüksek kalmasını sağlamak amacıyla yapılmış ve bu sayede özellikle son on beş dakikada filmdeki gerilimi zirveye çıkartan kedi-fare oyunu ortaya çıkmış.
Michael Wincott, tehlikeli suçlu Soneji rolünde oldukça başarılı bir portre çiziyor. Filmdeki kötü adam tiplemesi karanlık dehlizlerde saklanan, kimliği son anda süpriz bir şekilde ortaya çıkan klasik suçlu çizgisinin oldukça dışında. Wincott, teknolojinin en ince ayrıntısından haberdar, arkasında bıraktığı ipuçlarını bilgisayar yardımı ile rakiplerine aktaran, iletişim kurulması güç olmayan, klasik anlatımın dışında bir suçlu tiplemesiyle seyircinin karşısında. Cross ve Soneji karakterlerinin mücadelesi, teknoloji ve insanın sağduyusunun mücadelesi şeklinde de algılanabilir.
Örümceğin Maskesi, türünden hoşlananların beğeniyle izleyecekleri bir film olmanın ötesine gidemiyor belki; ama sadece sürükleyiciliği, başarılı sinematografisi ve güçlü oyunculuğu için bile izlenmeye değer.

Elif Refiğ