türk sineması
UMUT EDİYOR

Türk Sineması adına önümüzdeki sezonun bir hayli hareketli geçeceğini söylemek kehanet sayılmaz. Yaz boyunca, gün geçmedi ki gazetelerde yeni çekilen filmlerle ilgili bir haber
okumayalım. Yaşanan ekonomik krize rağmen olanakları zorlayarak makul bütçeler denkleştiren sinemacılarımız Türkiye'nin dört bir yanında kurdukları setlerde coşkuyla "kamera" dediler. Evet, Türk sineması bugün Türkiye'nin en çok 'umut eden' kesimi olarak göze çarpıyor. Çekilen irili ufaklı tüm filmlerin dağıtımcı bulma sorununu aşarak seyirciyle buluşmasını diliyoruz.
'Altyazı' olarak yaz sıcaklarında öykülerini peliküle geçiren sinemacılarımıza toplu bir bakış atalım istedik.

O DA BENİ SEVİYOR Barış Pirhasan'ın üçüncü uzun metraj filmi O da Beni Seviyor'un çekimleri Malatya, Antalya ve İstanbul'da gerçekleştirildi. On dört yaşındaki Esma'nın büyüme ve aşk hikayesini anlatan O da Beni Seviyor, 1973 yılında Malatya'da geçiyor. Filmin kahramanı Esma'yı 12 yaşındaki Ece Ekşi, Esma'nın aşık olduğu Hüseyin'i 26 yaşındaki Haluk Piyes, Esma'nın Saliha Teyze'sini de Lale Mansur canlandırıyor. Filmin diğer oyuncuları Ayla Algan, Uğur Polat, Tuncel Kurtiz, Esme Madra, Ayşe Nil Şamlıoğlu, Cezmi Baskın, Serra Yılmaz, Hale Akın, Taner Birsel ve Tomris İncer. Filmin senaryosunu Gül Dirican ve Barış Pirhasan, Gül Dirican'ın özgün hikâyesi "Doğusunda Dut Ağacı"ndan yola çıkarak ortaklaşa yazmışlar. Görüntü yönetmenliğini, Pirhasan'ın bir önceki filmi Usta Beni Öldürsene'de de görev alan ünlü Alman görüntü yönetmeni Jürgen Jürges üstlenmiş. Sanat yönetmenliğini Mustafa Ziya Ülkenciler'in yaptığı filmin müzikleri Mare Nostrum ve Ulaş Özdemir'e ait. Yapımcılığını FilmaCass'ın yaptığı filme, Eurimages ve Efes Pilsen katkıda bulundu. Filmin Ekim ayında vizyona girmesi planlanıyor. 9 Senarist ve reklam yönetmeni olarak tanıdığımız Ümit Ünal bu yaz ilk uzun metrajlı filmini dijital teknolojinin olanaklarını kullanarak mini-DV kamera ile çekti. 'Teyzem', 'Arkadaşım Şeytan', 'Hayallerim, Aşkım ve Sen' gibi filmlerin senaristi Ümit Ünal ile filminin post-prodüksiyon aşamasında yaptığımız görüşmede, filmin öyküsünün video kamera kullanımını şart kıldığını öğrendik. Daha büyük bütçeleri dahi olsa yine de 9'u video ile çekeceğini belirten Ünal ayrıca, filmde normal sinema anlatımının temel araçlarının da kullanılmadığını söylüyor. "Bir şaryo kullanımı ya da alışılmış kamera hareketlerini göremeyeceksiniz" diyen Ümit Ünal'ın filmi, bir mahallede işlenen cinayetin ardıdan altı karakterin sorgulanışının polis tarafından çekilmiş video görüntüleri ile Ali Poyrazoğlu'nun oynadığı mahallenin fotoğrafçısı karakterinin amatör kamera çekimlerinden oluşuyor. Filmin oyuncu kadrosu, Ali Poyrazoğlu dışında, Cezmi Baskın, Fikret Kuşkan, Ozan Güven, Rafa Radomisli ve Serra Yılmaz gibi isimlerden oluşuyor. Bağımsız bir proje olarak gerçekleştirilen film neredeyse sıfır bütçeyle çekilmiş. Yönetmen filminin adının neden 9 olduğuna dair ise sır verip ser vermiyor. YAZGI ve İTİRAF C Blok, Masumiyet ve Üçüncü Sayfa filmleriyle sinemasının ana hatlarını başarıyla ortaya koyan Zeki Demirkubuz, Yazgı, İtiraf ve Aşk'tan oluşan üçlemesinin ilk iki ayağını bu yaz tamamladı. Albert Camus'nün ünlü romanı 'Yabancı'dan esinlenerek ortaya çıkan Yazgı'da Zeynep Tokuş ve Tolga Keskin başrolleri paylaşıyor. Çekimleri Ankara'da yapılan İtiraf'ın öyküsü ise Zeki Demirkubuz'un kendisine ait. Yazgı'nın kurgusu bittikten sonra ofisimizde görüştüğümüz Demirkubuz, yeni üçlemesinde önceki filmlerinde söylediklerini ters yüz etmeye çalışacağını ama anlatım üslubu olarak süregelen 'ahlâkını' devam ettireceğini belirtti. Ayrıca set çalışma sistemi ve oyunculuk yönetiminde de yeni yaklaşımlarda bulunacağını söyledi. Filmlerin gösterim tarihleri henüz belli değil. s

FOTOĞRAF Yapımı Mezopotamya Kültür Merkezi Sinema Birimi tarafından gerçekleştirilen filmin yönetmenliğini Kazım Öz üstleniyor. Güneşe Yolculuk'tan hatırlayacağımız Nazmi Kırık ve Mizgin Kapazan ise filmin başrollerinde. Geçen sene Rotterdam Film Festivali'nde gösterilen Fotoğraf Altın Portakal'da da yarışacak.

MARUF

Gemide ve Dar Alanda Kısa Paslaşmalar filmlerinin yönetmeni Serdar Akar'ın yeni filmi Maruf'un çekimleri tamamlandı. Mardin'in Midyat ilçesine bağlı 1500 yıllık Süryani köyü Aynverk'te yapılan çekimlerin öncesinde Serdar Akar'ı Yeni Sinemacılar'ın ofisinde ziyaret ettik ve yeni filmi hakkında konuştuk.
Maruf'un senaryosunu Serdar Akar önceki filmlerinde olduğu gibi Önder Çakar ile ortaklaşa yazmış. Film günümüzde doğunun taş binalı bir köyünde geçiyor. Maruf adındaki bir gencin askerlik görevi, ailesine olan vicdan borcu ve bir kıza duyduğu aşk arasında kalışı anlatılıyor. Serdar Akar, töre, yazgı ve yasa gibi temaları işleyen filmin senaryosundan oldukça memnun. Akar, okuyanların senaryonun 'tragedya' kalıpları içerdiğini söylediklerini belirtiyor. Kendisi ise projesi için, filmin üslubunu tam anlamıyla karşılamadığını belirtse de, 'masalsı' sıfatını kullanıyor.
Yönetmen, sinemada teknik malzemenin ihtiyaçtan doğduğunu vurguluyor. Bu anlayış çerçevesinde Akar ve ekibi, hayalet gözüken bir sahnede kullanmak üzere bir "hayalet makinesi" tasarlamışlar. Akar, daha önceki filmlerinde olduğu gibi, teknik olanakları senaryonun gerektirdiği ölçüde kullanacağını belirtiyor. Maruf'un görüntü yönetmenliğini daha önceki filmlerinde de Serdar Akar'la çalışan Mehmet Aksın, sanat yönetmenliğini ise Erol Taştan yapıyor. Filmin müziklerini ise "Köledoyuran" albümleriyle Türk Rock müziğine özgün bir ses getiren Replikas'a ait.
Gemide'de bir yük gemisi, Dar Alanda Kısa Paslaşmalar'da bir kenar mahalle, Maruf'da ise taş binalı bir köy: üç film ve üç ayrı dünya. Maruf'a da önceki filmler gibi mekân ve atmosfere özel bir önem verildiği anlaşılıyor. Filmin çekimlerinin yapıldığı Mardin'de, TRT için Refik Halit Karay'ın bir romanından uyarlanan dört bölümlük bir televizyon dizisi çeken Serdar Akar ve ekibi, bu vesile ile bölgeyi yakından tanımış. Çekimlerden birkaç hafta önce ise, film ekibinden bir grup, setin kurulacağı köyde ön çalışma yapmış.
Filmin yapımcılığını Serdar Akar'ın ilk filmi Gemide'de olduğu gibi Yeni Sinemacılar bizzat kendileri üstlenmiş. Bu da Maruf'un kısıtlı bir bütçe ile çekileceği anlamına geliyor. Umut Sanat'ın yapımcılığını üstlendiği Dar Alanda Kısa Paslaşmalar, filmin galasının olaylı geçmesi ve gösterim tarihinin ramazana denk gelmesi gibi etkenlerden dolayı gişede beklenilen başarıyı sağlayamamıştı.
Maruf'un başrollerini Karışık Pizza, Propaganda ve Duruşma filmleri ile tanınan Meltem Cumbul, Devlet Tiyatroları'nın usta oyuncusu Nihat İleri, Zeki Demirkubuz'un Üçüncü Sayfa filminin ödüllü oyuncusu Ruhi Sarı ve genç oyuncu Arzu Oş paylaşıyor. Post prodüksiyonu iki ay sürecek olan filmin, Kasım ayında vizyona gireceği tahmin ediliyor. Filmin Türkiye'den sonra Almanya'da da vizyona sokulması planlanıyor.

ŞELLALE Marmara Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi Sinema-Televizyon Bölümü'nde öğretim görevlisi olan Semir Aslanyürek'in kendi yaşam öyküsünden, gerçek olay ve kişilerden yola çıkarak yazıp yönettiği Şellale'nin çekimleri İFR'nin yapımcılığında yönetmenin doğup büyüdüğü Antakya Harbiye'de gerçekleştirildi. Arslanyürek'in tasarladığı 'Antakya Üçlemesi' projesinin ilk filmi olan Şellale, Hülya Koçyiğit'in on yıl aradan sonra sinemaya dönüş yaptığı film olmasından dolayı ayrı bir önem de taşıyor.

Filmde Hülya Koçyiğit'in yanı sıra Aykut Oray, Tuncel Kurtiz, Ali Sürmeli, Ege Aydan, Canan Hoşgör ve Nurgül Yeşilçay rol alıyorlar. Filmin görüntü yönetmeni ise İstanbul Film Festivali'nde Herkes Kendi Evinde ile 'Jüri Özel Ödülü' kazanan Hayk Kirakosyan. Kasabadaki şelalelerin yerel ağızla söylenişinden adını alan Şellale'de, 27 Mayıs öncesi Türkiye'nin içinde bulunduğu ekonomik ve politik durum bir ailenin trajikomik öyküsüyle yansıtılıyor. Olaylar 1960 yılında, askeri müdahaleden iki ay kadar önce Antakya'nın Harbiye beldesinde geçiyor. Film, babasının dostu olan bir Fransız aile tarafından evlat edinilen Cemal'in eğitimini tamamladıktan sonra memleketine geri dönmesi ve çocukluk yıllarını anımsamasıyla başlıyor...

DELİ YÜREK

Televizyonların vazgeçilmez dizisi "Deli Yürek" muhtemelen ekim ayında sinema filmi olarak karşımıza çıkacak. Çekimleri Diyarbakır ve Mardin'de yapılan filmin yönetmenliğini dizinin de yönetmenliğini yapan Osman Sınav üstleniyor. Filmde, bir arkadaşının düğünü için Diyarbakır'a giden Yusuf Miroğlu, burada damat arkadaşının öldürülmesinin ardından kendini pek çok karanlık unsurun içiçe geçtiği karmaşık ilişkiler ağının ortasında buluyor ve Güneydoğu gerçeği ile yüzleşiyor. Senaryo Gaffar Okkan suikastinden etkilenilerek yazılmış. Kapıları Açmak, Yalancı, Gerilla gibi filmlerinden tanıdığımız Osman Sınav, "Deliyürek'in iyi bir aksiyon filmi olmasını hedeflediklerini" söylüyor. Oldukça büyük ve uzun süren bir prodüksiyonun ardından filmin yaklaşık 2 milyon dolara mal olduğu belirtiliyor. Filmde Kenan İmirzalıoğlu, Selçuk Yöntem, Melda Bekcan, Oktay Kaynarca, Zara, Haluk Kurdoğlu, Zafer Ergin, ve Macit Sonkan rol alıyorlar.

KARPUZ KABUĞUNDAN GEMİLER YAPMAK Sinemayı kendi çabalarıyla öğrenen ve kendi olanaklarıyla yaptığı kısa filmleri ile pek çok ödül kazanan Ahmet Uluçay'ın Karpuz Kabuğundan Gemiler Yapmak isimli ilk uzun metrajlı filminin çekimleri Kütahya'nın Tavşanlı ilçesi ve çevre köylerde gerçekleştirildi. Ahmet Uluçay'ın kendi yaşam öyküsünden izler taşıyan ve tamamen gerçek mekanlarda, yerel-amatör oyuncularla ve çok küçük bir ekiple mini-DV formatında çekilip, daha sonra 35 mm filme aktarılacak olan filmin çekimleri Ağustos ayı sonu tamamlandı.

Daha önce Tabutta Rövaşata, Güneşe Yolculuk gibi filmlerin yapımcılığını yapan İFR, bu yaz da Şellale ile birlikte Karpuz Kabuğundan Gemiler Yapmak'ın da yapımcılığını üstlenerek Türk sinemasına verdiği desteği sürdürüyor.

BİRAZ NİSAN

Capital-C adlı kısa filmiyle Türkiye'deki festivallerde ödüller kazanan Aslı Özge ilk uzun metraj filmini Almanya'da çekti. Mini-dv ile çekilen filmin Türkiye'de gösterime girip girmeyeceği ise şimdilik meçhul. Berlin'de felsefe eğitimi alan Aslı Özge, Berlin Alman Sinema TV Akademisi öğrencisi görüntü yönetmeni Emre Erkmen ve senarist Dagmar Gabler'in kurdugu EEE Prodüksiyon ile birlikte projeyi sponsor desteğiyle gerçekleştirdi. Çekimler boyunca deneysel bir yaklaşım sergileyen Aslı Özge, oyunculara yazılı bir senaryo vermeyerek onlardan doğaçlama performanslar almaya çalışmış. Yönetmen, Biraz Nisan icin deneyimli ve eğitimli oyuncular olan Thomas Gerber, Christian Wewerka, Dagmar Gabler, Anja Ressmer ve Florian Knoblich'i tercih etmiş.

HİÇBİR YERDE

1999 Venedik Film Festivali'ne Türkiye'den Dayım adlı kısa metraj filmiyle katılan Tayfun Pirselimoğlu şimdilerde senaryosunu kendi yazdığı yeni uzun metrajlı filmini çekiyor. Yeşim Ustaoğlu'nun yönettiği kısa metrajlı İz ve uzun metrajlı Otel filmlerinin senaryo yazarı Pirselimoğlu, Ağustos'un son haftasında başlayan çekimleri Ekim'in ilk haftası tamamlamayı planlıyor. Filmin çekimleri İstanbul Haydarpaşa Garı ve Mardin şehir merkezinde gerçekleştiriliyor. Başrolünde Zuhal Olcay'ın oynayacağı filmin kadrosunda Meral Okay, Parkan Özturan, Ruhi Sarı ve Cezmi Baskın gibi isimler yer alıyor. Film, Haydarpaşa Garı'nda bilet satan bir kadının, kayboluşunun nedenini bilmediği oğlunu aramasının öyküsünü anlatıyor.

YILDIZLI PEKİYİ

Cem Yılmaz'ın senaryoyu tamamlamasının gecikmesiyle bu yaz planlanan çekimler şimdilik ertelenmiş durumda. Yılmaz Erdoğan'ın yapımcılığını, Ömer Faruk Sorak'ın yönetmenliğini, Yaşar Kartoğlu'nun sanat yönetmenliğini yapacağı filmde Cem Yılmaz ile Mazhar Alanson başrolleri paylaşacak.

VE DİĞERLERİ...

Nuri Bilge Ceylan, senaryosu üzerinde çalıştığı yeni filmi hakkında pek konuşmazken, tek bilinen filmin mekânının artık Yenice'den İstanbul'a taşınacağı...
Genç yönetmen Mehmet Mestçi ilk uzun metrajlı filmi Poligam'ın hazırlıklarını yapıyor. Filmin mekân araştırmaları ve prodüksiyon hazırlıkları Fas'ın Rabat kentinde yapılıyor. Film, yaklaşık yirmi beşer dakikalık dört bölümden oluşuyor. Birbirini takip eden bölümler aynı zamanda kendi içlerinde de bütünlük taşıyor. Poligam, Doğu'daki çok eşlilik, aşk ve cinselliği tartışıyor.
Bu yaz tamamlanan diğer filmler arasında Levent Kırca'nın Son adlı filmi ve Hababam Sınıfı'nın yeniden çekimi de bulunuyor. Sinan Çetin ise adeta yılan hikâyesine dönen Romantik filminin çekimlerini Ağustos ayının sonunda tamamladı.